Υπάρχουν κατευθυντήριες οδηγίες και τυχαιοποιημένες μελέτες για άσκηση και λειτουργικότητα σε συγκεκριμένους ηλικιωμένους πληθυσμούς. Δεν τεκμηριώνεται κάθε συμπλήρωμα ή «μυϊκό» πρωτόκολλο.
Στόχος είναι να διατηρούμε δύναμη και ικανότητα για τις καθημερινές μας δραστηριότητες, με εξατομικευμένη αξιολόγηση και σταδιακή παρέμβαση.
Οι μύες είναι καθημερινή λειτουργία
Να σηκωθούμε από μια καρέκλα, να ανεβούμε σκάλες, να μεταφέρουμε τις αγορές μας: αυτές οι απλές πράξεις απαιτούν μυϊκή δύναμη και συντονισμό. Η δυσκολία σε αυτές δεν πρέπει να αποδίδεται αυτόματα «στα χρόνια». Μπορεί να συνδέεται με αδράνεια, νόσημα, πόνο, νευρολογικό πρόβλημα ή συνδυασμό παραγόντων.
Η ευρωπαϊκή συναίνεση EWGSOP2 τοποθετεί τη χαμηλή μυϊκή δύναμη στο επίκεντρο της πιθανής σαρκοπενίας. Η χαμηλή ποσότητα ή ποιότητα μυών βοηθά στην επιβεβαίωση, ενώ η μειωμένη σωματική απόδοση υποδεικνύει μεγαλύτερη βαρύτητα. Μια μεμονωμένη ένδειξη λιπομέτρησης δεν αρκεί για όλη αυτή την αξιολόγηση. [1]
Τι εξετάζεται στην πράξη
Η εκτίμηση μπορεί να περιλαμβάνει δοκιμασία έγερσης από καρέκλα, δύναμη λαβής, ταχύτητα βάδισης και, όταν ενδείκνυται, μέτρηση της σύστασης σώματος. Η ερμηνεία χρειάζεται κατάλληλες τιμές αναφοράς, συνεκτίμηση των περιορισμών της μεθόδου και συσχέτιση με το ιστορικό. [1]
Έχει επίσης σημασία αν υπάρχει ακούσια απώλεια βάρους, μειωμένη πρόσληψη τροφής, κόπωση, πτώσεις ή πρόσφατη νοσηλεία. Η θεραπευτική αντιμετώπιση δεν είναι ίδια για έναν δραστήριο άνθρωπο με ήπια αδυναμία και για κάποιον με εύθραυστη κατάσταση ή πολλαπλά νοσήματα.
Η άσκηση χρειάζεται οργάνωση
Στη μελέτη LIFE, οργανωμένη μέτρια σωματική δραστηριότητα με περπάτημα και συμπληρωματικές ασκήσεις μείωσε τη σημαντική κινητική αναπηρία σε επιλεγμένους μεγαλύτερους ενήλικες. Το αποτέλεσμα αφορά λειτουργικότητα και δεν σημαίνει ότι οποιαδήποτε μορφή άσκησης εξασφαλίζει το ίδιο όφελος σε κάθε ασθενή. [2]
Η SPRINTT μελέτησε συνδυασμένη παρέμβαση, με δραστηριότητα και διατροφική συμβουλευτική, σε ηλικιωμένους με σωματική ευπάθεια και σαρκοπενία. Τα ευρήματα υποστηρίζουν στοχευμένα προγράμματα για τον συγκεκριμένο πληθυσμό, με αξιολόγηση ασφάλειας και παρακολούθηση. Δεν αποδεικνύουν ότι ένα μεμονωμένο διατροφικό συστατικό αντικαθιστά την παρέμβαση. [3]
Πρόοδος με ασφάλεια
Η ενδυνάμωση, η αερόβια κίνηση και η ισορροπία έχουν διαφορετικούς, συμπληρωματικούς ρόλους. Η επιλογή τους προσαρμόζεται σε αρθρώσεις, καρδιοαναπνευστική κατάσταση και κίνδυνο πτώσεων. Ξεκινάμε από όσα είναι εφικτά και προχωρούμε σταδιακά, αντί να επιδιώκουμε απότομα υψηλές επιδόσεις. [4]
Το χρήσιμο μέτρο προόδου είναι αν ο άνθρωπος κινείται ασφαλέστερα και κάνει ευκολότερα όσα χρειάζεται. Η θρέψη και τυχόν ελλείψεις αξιολογούνται παράλληλα, μέσα στο συνολικό πλάνο φροντίδας.
Τι να κρατήσετε
- Αναφέρετε νέα δυσκολία σε σκάλες, έγερση από καρέκλα ή συχνές πτώσεις.
- Συνδυάστε αξιολόγηση δύναμης και λειτουργίας με τις μετρήσεις σύστασης σώματος.
- Ακολουθήστε σταδιακό πρόγραμμα προσαρμοσμένο στα νοσήματα και στις δυνατότητές σας.
Πηγές & περαιτέρω ανάγνωση
Επιστημονική επιμέλεια: Νικόλαος Δ. Περλεπές, MD, MSc · Ειδικός Γενικής / Οικογενειακής Ιατρικής.
Το περιεχόμενο είναι ενημερωτικό και δεν αντικαθιστά την εξατομικευμένη ιατρική αξιολόγηση. Η παρουσίαση μιας ερευνητικής παρέμβασης δεν αποτελεί σύσταση χρήσης ή προσφορά θεραπείας.