Η έγκριση φαρμάκου, η αξιολόγηση ισχυρισμού τροφίμου και μια περιγραφή προέλευσης είναι διαφορετικές διαδικασίες και έννοιες.
Ρωτήστε «εγκεκριμένο από ποιον, ως τι και για ποια ένδειξη;» πριν αποδώσετε θεραπευτική αξία σε μια ετικέτα.
Η προέλευση δεν είναι εγγύηση ασφάλειας
Το «φυσικό» περιγράφει συνήθως την προέλευση μιας ουσίας. Δεν μας λέει από μόνο του πόσο αποτελεσματική είναι, ποια ποσότητα είναι ασφαλής ή με ποια φάρμακα αλληλεπιδρά. Φυτά και φυσικά μόρια μπορούν να έχουν ισχυρή δράση. Η σωστή ερώτηση δεν είναι αν κάτι προέρχεται από τη φύση, αλλά ποιο είναι το αναμενόμενο όφελος και ποιος ο κίνδυνος για τον συγκεκριμένο άνθρωπο. [1]
Ακόμη και όταν δύο προϊόντα αναφέρουν το ίδιο φυτό, δεν πρέπει να υποθέτουμε ότι έχουν ίδια σύσταση ή συγκέντρωση. Η εμπορική ονομασία και μια φωτογραφία φύλλων δεν αντικαθιστούν τη σαφή περιγραφή των συστατικών. Το «χωρίς χημικά» είναι επίσης παραπλανητικό ως γενική υπόσχεση: κάθε υλικό αποτελείται από χημικές ουσίες.
Μια λέξη με διαφορετικές χρήσεις
Το «βιολογικό» χρειάζεται πλαίσιο. Σε ένα τρόφιμο μπορεί να αφορά τον τρόπο γεωργικής παραγωγής. Στη φαρμακευτική συζήτηση, ένα βιολογικό φάρμακο παράγεται με βιολογικά συστήματα. Στη διαφήμιση, η λέξη μπορεί απλώς να δημιουργεί έναν θετικό συνειρμό. Καμία από αυτές τις χρήσεις δεν τεκμηριώνει αυτομάτως ότι ένα προϊόν αναγεννά ιστούς ή καθυστερεί τη γήρανση.
Ας ζητάμε, επομένως, την ακριβή κατηγορία του προϊόντος. Είναι τρόφιμο, συμπλήρωμα, φάρμακο ή άλλη παρέμβαση; Το κατάλληλο αποδεικτικό στοιχείο αλλάζει ανάλογα με τον ισχυρισμό. Μια πληροφορία για την παραγωγή δεν απαντά στην ερώτηση αν μια θεραπεία λειτουργεί.
Η έγκριση έχει αντικείμενο και όρια
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η αξιολόγηση ενός φαρμάκου εξετάζει ποιότητα, ασφάλεια και αποτελεσματικότητα για καθορισμένη χρήση. Η θετική σχέση οφέλους και κινδύνου δεν σημαίνει μηδενικό κίνδυνο. Επίσης, έγκριση για μία πάθηση δεν αποτελεί έγκριση για «αντιγήρανση» ή για κάθε άλλη εφαρμογή του ίδιου μορίου. [2]
Στα τρόφιμα, η επιστημονική αξιολόγηση ισχυρισμών υγείας από την EFSA αποτελεί διαφορετική διαδικασία. Ένας επιτρεπόμενος ισχυρισμός για μια φυσιολογική λειτουργία δεν μετατρέπει το προϊόν σε θεραπεία νόσου. Οι ευρωπαϊκοί κανόνες δεν ταυτίζονται με τους αμερικανικούς, οπότε μια αναφορά στον FDA χρειάζεται εξήγηση και συγκεκριμένο έγγραφο. [3]
Πριν αγοράσετε, ζητήστε να δείτε το ακριβές κείμενο που υποστηρίζει τον ισχυρισμό. Ελέγξτε αν αφορά το τελικό προϊόν, την ίδια χρήση και ανθρώπους σαν εσάς. Αν η απάντηση παραμένει ένας γενικός χαρακτηρισμός, λείπει ακόμη η ουσιαστική πληροφορία που χρειάζεστε για απόφαση.
Τι να κρατήσετε
- Ζητήστε την ακριβή κατηγορία και τα συστατικά του προϊόντος.
- Ελέγξτε την αρχή, το έγγραφο και την ένδειξη κάθε αναφερόμενης έγκρισης.
- Ξεχωρίστε τον ισχυρισμό για φυσιολογική λειτουργία από τον ισχυρισμό θεραπείας νόσου.
Πηγές & περαιτέρω ανάγνωση
Επιστημονική επιμέλεια: Νικόλαος Δ. Περλεπές, MD, MSc · Ειδικός Γενικής / Οικογενειακής Ιατρικής.
Το περιεχόμενο είναι ενημερωτικό και δεν αντικαθιστά την εξατομικευμένη ιατρική αξιολόγηση. Η παρουσίαση μιας ερευνητικής παρέμβασης δεν αποτελεί σύσταση χρήσης ή προσφορά θεραπείας.