Εγκεκριμένες ή καθιερωμένες εφαρμογές σε ορισμένες παθήσεις δεν τεκμηριώνουν τη χρήση άλλων κυτταρικών προϊόντων για γήρανση, πόνο ή γενική αναζωογόνηση.
Δεν ρωτάμε μόνο «είναι βλαστοκύτταρα;», αλλά ποια κύτταρα, από πού, με ποια επεξεργασία και για ποια ακριβώς πάθηση.
Γιατί ο γενικός όρος δεν αρκεί
Τα βλαστοκύτταρα μπορούν να διατηρούν έναν κυτταρικό πληθυσμό και, ανάλογα με τον τύπο τους, να δίνουν προέλευση σε περισσότερο εξειδικευμένα κύτταρα. Δεν έχουν όμως όλα την ίδια δυνατότητα διαφοροποίησης ούτε επιτελούν οποιαδήποτε λειτουργία χρειάζεται ο οργανισμός. Η προέλευση και τα χαρακτηριστικά τους έχουν καθοριστική σημασία.
Το ότι ένα προϊόν περιέχει κύτταρα από αίμα, λίπος ή άλλο ιστό δεν αποδεικνύει ότι θα αποκαταστήσει μια άρθρωση ή ένα όργανο. Η ISSCR συστήνει να εξετάζονται η συγκεκριμένη θεραπευτική πρόταση, η ποιότητα των αποδείξεων και η ανεξάρτητη εποπτεία της διαδικασίας. [1]
Πραγματικές εφαρμογές, συγκεκριμένες ενδείξεις
Οι μεταμοσχεύσεις αιμοποιητικών κυττάρων χρησιμοποιούνται για επιλεγμένα νοσήματα του αίματος και του ανοσοποιητικού, καθώς και σε ορισμένα ογκολογικά θεραπευτικά σχήματα. Τα κύτταρα μπορεί να είναι του ασθενούς ή συμβατού δότη. Η επιλογή εξαρτάται από τη νόσο και το συνολικό θεραπευτικό πλάνο· δεν πρόκειται για απλή διαδικασία ευεξίας. [2]
Ένα διαφορετικό ευρωπαϊκό παράδειγμα είναι το Holoclar: προϊόν ιστικής μηχανικής με καλλιεργημένα κύτταρα από την περιοχή του σκληροκερατοειδικού ορίου του ίδιου του ασθενούς. Η ένδειξή του αφορά ενήλικες με συγκεκριμένη ανεπάρκεια βλαστοκυττάρων του κερατοειδούς μετά από οφθαλμικά εγκαύματα. Αυτή η έγκριση δεν επεκτείνεται σε οποιαδήποτε οφθαλμική νόσο ή σε γενική αντιγήρανση. [3]
Οι κίνδυνοι δεν εξαφανίζονται επειδή τα κύτταρα είναι «δικά μας»
Η συλλογή, η καλλιέργεια, η αποθήκευση και ο τρόπος χορήγησης μπορούν να αλλάξουν την ποιότητα και τη συμπεριφορά ενός προϊόντος. Επομένως, η λέξη «αυτόλογο» δεν ισοδυναμεί από μόνη της με αποδεδειγμένη ασφάλεια ή αποτελεσματικότητα. Χρειάζεται εξήγηση των κινδύνων για την ίδια τη διαδικασία και το συγκεκριμένο προϊόν. [1]
Στην ΕΕ, οι αρμόδιες αρχές προειδοποιούν για μη ρυθμιζόμενες προηγμένες θεραπείες και ατεκμηρίωτους ισχυρισμούς. Η άδεια λειτουργίας μιας κλινικής ή μια καταχώριση έρευνας δεν αποτελούν από μόνες τους έγκριση αποτελεσματικότητας της προσφερόμενης θεραπείας. [4]
Πώς αξιολογείται μια πρόταση
Ο ασθενής χρειάζεται γραπτή ενημέρωση για την ταυτότητα των κυττάρων, το επιδιωκόμενο όφελος, την ένδειξη, το αρμόδιο ρυθμιστικό πλαίσιο και τη μακροχρόνια παρακολούθηση. Η δυνατότητα δεύτερης γνώμης και η καθαρή συζήτηση των εναλλακτικών είναι ουσιαστικά στοιχεία μιας υπεύθυνης απόφασης. Η επιστημονική πρόοδος αξιολογείται με αυτά τα κριτήρια, όχι με το πόσο εντυπωσιακή είναι η περιγραφή της.
Τι να κρατήσετε
- Ζητήστε ταυτότητα και προέλευση κυττάρων, καθώς και περιγραφή της επεξεργασίας.
- Ελέγξτε αν τα δεδομένα αφορούν τη δική σας πάθηση και το ίδιο προϊόν.
- Ζητήστε ανεξάρτητη δεύτερη γνώμη πριν από δαπανηρή ή πειραματική παρέμβαση.
Πηγές & περαιτέρω ανάγνωση
Επιστημονική επιμέλεια: Νικόλαος Δ. Περλεπές, MD, MSc · Ειδικός Γενικής / Οικογενειακής Ιατρικής.
Το περιεχόμενο είναι ενημερωτικό και δεν αντικαθιστά την εξατομικευμένη ιατρική αξιολόγηση. Η παρουσίαση μιας ερευνητικής παρέμβασης δεν αποτελεί σύσταση χρήσης ή προσφορά θεραπείας.